Ik begin vrijwel elke sessie met dezelfde inleiding: we worden allemaal geboren met een lege archiefkast. Gedurende ons leven doen we ervaringen op waarmee je die archiefkast vult. En die archiefkast vormt de blauwdruk voor hoe jij in het leven staat. Waarom ik dat doe? Ik vind het een fijne metafoor om uit te leggen hoe gedragingen ontstaan. En om jou te laten begrijpen waarom ongewenst gedrag bijvoorbeeld niet altijd raar is. In deze blog neem ik je mee in deze metafoor. En hopelijk helpt het je om weer wat meer te begrijpen waarom je bepaalde dingen doet.

Besturingssysteem

Je moet je voorstellen dat wij vanuit de oertijd mega veel veranderd zijn door de evolutie. Maar de basis van ons brein is nog altijd hetzelfde. De mechanismes werken nog altijd hetzelfde. We leren door te oefenen en de dingen waarvan we merken dat die werken, slaan we op. In die archiefkast dus. Daardoor hoeven we niet elke keer opnieuw het wiel uit te vinden. Vroeger was dat super makkelijk natuurlijk, omdat we niet elke keer opnieuw hoefde te ontdekken dat een tijger gevaarlijk was. Dit leerde je van je ouders en dit nam je over. En elke tijger betekende rennen of vechten. Zo overleef en functioneer je in het leven. En zo ontstaan dus ook de automatische piloten. Je lichaam en brein zijn dus eigenlijk een soort computer en die archiefkast is het besturingssysteem.  De inhoud bepaald dus welk ‘programma’ gedraaid wordt.

The basics

De archiefkast is in te delen in een aantal ‘lades’. Bijvoorbeeld een la voor de dingen die we moeten doen om te blijven leven. Zoals ademen, je hart laten kloppen, virussen aanvallen etc. Dit zijn programma’s de op de achtergrond draaien. Daar hoeven we over het algemeen weinig aandacht aan te besteden. Er is ook een lade voor de dingen die bij jou als persoon horen. Bijvoorbeeld IQ, temperament, karaktereigenschappen, genetische kwetsbaarheid, seksuele voorkeur etc. Deze horen bij jou en zullen in de loop van de tijd nauwelijks veranderen. En zo zijn er nog veel meer gebieden waar een lade voor is. En zolang deze lades goed georganiseerd zijn (alles is netjes verwerkt, beoordeeld en in een mapje gestopt) is er niks aan de hand. Het besturingsprogramma functioneert goed en kan moeiteloos de informatie vinden die het nodig heeft.

Je archiefkast vullen

Wellicht denk je nu, dan vul ik die archiefkast met allemaal mooie dingen en dan komt het goed! In principe is dat ook zo. Maar wat er bij deze gedachte over het hoofd gezien wordt is dat je niet altijd invloed hebt op wat je overkomt. Er zijn veel omgevingsfactoren die ervoor kunnen zorgen dat jouw archiefkast niet zo geordend wordt als je zou willen. Zo is opvoeding een belangrijke factor. Elke ouder doet zijn best om zijn kind op te voeden, met de kennis en kunde die hij heeft in zijn eigen archiefkast. Maar soms is de archiefkast van de ouder niet voldoende gevuld, waardoor jij ook niet voldoende vaardigheden meekrijgt. Problemen kunnen op deze manier generaties lang doorgegeven worden. En denk bijvoorbeeld aan traumatische gebeurtenissen, mishandeling of verwaarlozing, gepest worden etc. al deze factoren zorgen er ook voor dat jouw archiefkast zich vult met informatie die vanwege het gevaarsignaal moeilijk te ordenen is. En je besturingssysteem raakt in de war of maakt een mapje ‘negatief’ aan. Daarnaast zijn er natuurlijk ook een hoop positieve dingen die in je archief komen. Maar de basis van het systeem is gericht op overleven. Negatieve, potentieel gevaarlijk, gebeurtenissen krijgen dus extra aandacht.

Impact van een verward besturingssysteem

Ook al zijn de omgevingsfactoren die een negatieve invulling geven voorbij, nog altijd kan het impact hebben op het dagelijks leven. Elke gebeurtenis krijgt om geordend te worden namelijk een betekenis. En zoals je wellicht kan raden horen bij negatieve gebeurtenissen over het algemeen ook negatieve betekenissen. Bijvoorbeeld ‘ik ben niet goed genoeg’ of ‘als ik mij niet perfect gedraag, word ik niet geaccepteerd’. Naast dat het super vervelend is voor jou, is dit ook het programma waar jouw systeem op draait. En overleving technisch is het handig dat je niet nogmaals gekwetst wordt of pijn gedaan wordt. Je systeem zal ook proberen om dat te voorkomen. Dit zorgt ervoor dat je bepaalde patronen ontwikkeld die je op korte termijn helpen om niet geraakt te worden. Maar op de lange termijn krijg je er zelf last van. Denk bijvoorbeeld aan dingen vermijden of mensen op afstand houden. Onbewust raak je in een vicieuze cirkel waarin er niet aan je behoefte voldaan wordt. En onbewust vul je daarmee de negatieve lade van je archiefkast. Want wanneer je mensen op afstand houdt omdat je bang bent dat je niet goed genoeg bent, krijg je nooit te horen dat je dit wel bent. Je systeem denkt vervolgens 1+1=2. Oftewel, zie je wel ik ben niet goed genoeg, want mensen blijven weg of zijn negatief.

De archiefkast opnieuw ordenen

En dan nu het punt waarom ik mijn behandelingen start met deze uitleg en metafoor. Behandelen van jouw problemen, is namelijk onderzoeken wat er in jouw archiefkast zit. Op welke informatie is jouw besturingssysteem gericht? En, waarom functioneert niet zoals je zou willen? Welke herinneringen, gebeurtenissen of betekenissen dragen bij aan de ‘error’ in jouw systeem? En vervolgens kun je een voor een die herinneringen onderzoeken, aanpakken of verwerken. Behandelen van jouw probleem is het opnieuw ordenen van jouw archiefkast, zodat je besturingssysteem niet meer vastloopt. Soms kun je dit prima zelf of met behulp van een buddy. Maar soms heb je hier ook hulp bij nodig van een professional. Omdat die misschien net even wat meer kennis en ervaring hebben van het onderhouden van breincomputers 😉. Schaam jezelf dus niet als je wat hulp nodig hebt. Hoe langer die archiefkast overhoop ligt, hoe groter de chaos soms kan zijn. Een extra paar handen om mee op te ruimen is dan altijd handig.

Dus laat vooral weten als ik je hierbij kan helpen! Vragen? Twijfel niet om even te reageren, te bellen, te appen of te mailen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.

Menu